Exploderende sterren breken afstandsrecord

Supernova’s zijn de catastrofale explosies van extreem zware sterren – vele tientallen keren zo zwaar als de zon. Ze spelen een belangrijke rol in de evolutie van het heelal: zware elementen die in het binnenste van sterren ontstaan, waaronder de bouwstenen van het leven, worden door supernova-explosies de ruimte in geblazen.

Een team van astronomen onder leiding van Jeff Cooke van de Universiteit van Californië in Irvine heeft de nieuwe recordhouders gevonden door foto’s van verre sterrenstelsels digitaal bij elkaar op te tellen. Op die manier werden zwakke objecten zichtbaar die op de afzonderlijke opnamen niet te zien zijn.

Sommige van die zwakke lichtstipjes bleken in de loop van een paar jaar van helderheid te veranderen. Waarnemingen met de 10-meter Keck-telescoop op Hawaii lieten vervolgens zien dat het om supernova-explosies gaat. De resultaten worden op 9 juli gepubliceerd in Nature.

De supernova’s staan zo ver weg dat het licht van de explosies er ongeveer elf miljard jaar over heeft gedaan om op aarde aan te komen. Op die manier kijken sterrenkundigen terug naar een periode minder dan drie miljard jaar na de oerknal.

Volgens Cooke is de nieuwe techniek in staat om supernova’s op nog grotere afstanden te ontdekken. Misschien worden dus ooit de explosies van de allereerste generatie sterren in het heelal waargenomen.