Geen zonnevlekken meer in 2015? 7 september 2009 National Aeronautics and Space Administration (NASA)

Volgens twee Amerikaanse zonnedeskundigen zullen er na 2015 misschien geen vlekken meer op de zon voorkomen. Absolute zekerheid is er niet, maar wellicht begint er dan een 'vlekkenloze' periode zoals die ook eind zeventiende en begin achttiende eeuw plaatsvond. Dat zogeheten Maunder Minimum viel samen met de Kleine IJstijd - een periode waarin de gemiddelde temperatuur op het noordelijk halfrond van de aarde ongeveer een graad lager was dan normaal.

Zonnevlekken zijn koele gebieden in het gasvormige oppervlak van de zon, die donker afsteken tegen hun hetere omgeving. De relatief lage temperatuur wordt veroorzaakt door sterke magnetische velden, die voorkomen dat heet gas uit het binnenste van de zon omhoog borrelt. Elke elf jaar zijn er normaalgesproken meer zonnevlekken dan gemiddeld, en momenteel bevindt de zon zich in een langdurig minimum.

Bill Livingston en Matt Penn van het National Solar Observatory in Tucson, Arizona, hebben nu metingen gepubliceerd van de magnetische veldsterkte van zonnevlekken in de afgelopen 17 jaar. Die blijkt afgenomen te zijn van ca. 3000 gauss in het begin van de jaren negentig tot ca. 2200 gauss in 2008. Als de trend zich voortzet, zal de magnetische veldsterkte over een jaar of zeven verder afgenomen zijn tot 1500 gauss - te weinig om een zonnevlek te produceren.

Livingston en Penn kunnen niet uitsluiten dat de gemiddelde magnetische veldsterkte van zonnevlekken binnenkort weer zal gaan toenemen, en dat de nieuwe zonnevlekkencyclus (nummer 24) zich alsnog zal aandienen, hoewel alles er op wijst dat die cyclus heel 'zwak' zal zijn, met een verlaat maximum rond mei 2013. Maar het is ook denkbaar dat we aan de vooravond staan van een nieuw Maunder Minimum.

© Govert Schilling

Links:

• • Origineel persbericht
• • Google News