Meer informatie op deze site over:

Afstand ster tot planeet

Jos van Zoest:
Als ik naar de sterren kijk van bijvoorbeeld de Grote Beer, hoever moet ik mij dan voorstellen dat de eventuele planeten verwijderd zijn van deze sterren, even aangenomen dat deze Zonnestelsels een kopie zouden zijn van ons Zonnestelsel.

Antwoord:

Ik neem aan dat je je afvraagt hoe waar je zulke planeten aan de hemel zou zien als je bijvoorbeeld vanaf de aarde naar het sterrenbeeld de Grote Beer zou kijken. Deze afstand hangt af van de werkelijke afstand tussen de ster en de planeten die eromheen draaien, en van de afstand tussen de ster en de waarnemer op de aarde. We gaan er in het vervolg van uit dat de planeten op gelijke afstanden van hun ster zitten als de zonnestelselplaneten van de zon: tussen de aarde en de zon zit 150 miljoen km (1 Astronomische Eenheid oftewel 1 AE) en tussen bv Neptunus en de zon zo'n 40 AE, dus zo'n 6 miljard km. De heldere sterren van een sterrenbeeld als de Grote Beer staan op heel verschillende afstanden van de aarde: van zo'n 70 tot meer dan 200 lichtjaren (1 lichtjaar = 9,5 x 10^12 km). In de afstandsmaat parsecs (1 lichtjaar = 0.3 parsec): van zo ongeveer 20 tot meer dan 60 parsecs. Per definitie: een afstand van 1 AE wordt op een afstand van 1 parsec gezien als een hoek van 1 arcsec, zeg de doorsnede van een pingpongbal gezien op een afstand van 10 km (de maan heeft vanaf de aarde gezien een doorsnede van bijna 2000 arcsec). Bij een ster die 20 parsec van de waarnemer verwijderd is, zou een aarde op 1/20= 0.05 arcsec staan (de doorsnede van een pingpongbal gezien op een afstand van 200 km). Een Neptunus zou op 2 arcsec staan (de pingpongbal op 5 km). Bij een ster die meer dan 200 parsec van de waarnemer verwijderd is, moet je deze hoeken door 10 delen ... Ter vergelijking: als je goed kijkt, zie je dat de 2de ster van het 'handvat' van de Grote Beer uit 2 sterren bestaat. Deze sterren staan op een afstand van 12 arcminuten (12*60 arcseconden) van elkaar. Planetenstelsels zoals dat van de zon, vallen daar dus heel erg ruim binnen.

Door:

Daphne Stam, SRON Netherlands Institute for Space Research